Passa ai contenuti principali

Basilucania di Ernesto Grieco: La ballata di Carmine Crocco


Carm’nucc R’natill Crocch
Jer’ n’amor’ r’ uagl’ncidd
Jer’ lu cor’ r’ la mamma soj’
L’um’nicch’j’ r’ la cas’
S’rv’ziev’l e fat’hator’
P’cchè l’attan’ sciv’ semp’ for’
A pasc’ pecur’ ndò lu patròn’
P’ putè la famiglia sfamà.
La famigl’ r’ Carm’nucc
D’gn’tos’ e puv’redd
Sciv’ nn’ant’ cumm putiv’
Senza fastir’j’ a n’sciun’ purtà.

Tann jer’ nu man’com’j’
P’ t’rà la vita nn’ant’
Quas’ tutt s’ la puzzav’n r’ la fam’
Ca pur’  i  can’ s’ raciv’n  arr’man’.
P’cchè i patrun’ s’gnur’ senza cor’
Bast’ ca strafucav’n  lor’
E gliaut’j’ putiv’n  pur’ murì.
Ma nu jurn’ mmalditt
La sort’ s’ggrazziat’
A la famigl’ r’ Carm’nucc
‘ngh’jin’ l’hav’ c’ntrat’.
La mamm puv’redd
R’ cr’jam’ soj’ s’ cr’sciv’
E ‘nzim’ a lor’
Pur lu purch, haddin’ e cunigl’.
Ma na brutta ser’ r’ magg
Passav’ nu s’gnurin’ nn’ant’ a lor’
E ucch’j’ e nn’ant’ucch’j’
Nu cunigl’ lu can’ hav’ azzannat’
Ma lu frat’ r’ Carm’nucc’
A v’rè quera scen’
e a i vucch’j’ r’ la mamm
ch’ nu baston’ lu can’ l’hav’ st’nn’cchiat’.
Lu s’gnurin’ ‘nd’sp’ttut’
Ch lu frustin’mman’
A lu frat’ r’ Carm’nucc a sangh l’hav’ frustat’.
E la mamma puv’redd a vrè tanta catt’ver’j’
Nn’nant’ a lu s’gnurin’ s’hav’ prustat’
R’havè cumpasion’ ca jer’ sol’ na cr’jam’
e p’ tutta r’spost’
A cav’c ndò la panz’ jè stat’ p’gliat’.
Lu s’gnurin’ ‘nfam’ n’nn’hav’ avut’ pietà
Pur’ v’renn ca jer’ prena gross
Ha cunt’ nuat’ a cav’c’jà.
 Ndò tutt  la baldor’j’ fra lagn’ e chiant’
Carm’nucc’ p’cc’ninn poch e nnint’ putiv’ fa
A  vrè  la mamm semp ndò nu litt
Ca n’nz’ putiv’ auzà 
 Sol’Chiang’ pur’ jidd e rabb’j’ ‘ncurpurà.
E ‘ndò la cap’ r’ Carm’nucc
Nu p’nzir’ s’ faciv’  ‘nz’stent
Ca ppen’ faciv’ gruss s’havìjà v’nd’ca.
Ma lu r’stin’ r’ Carm’nucc’ ormaj’ jer’ s’gnat
E jurn’ p’ jurn’ l’od’j’ s’ furgiav’
E ra uagl’ncidd intelligent’  e attiv’
Cumm  ng’ riciv’n na cos’
Jidd  già la capiv’
E ucch’j’ e  nn’ant’ucchj’ sapiv’ legg e scriv’.
Ma la cattiva sort’  mangh jer’ ancora saz’j’
E rop’ tanta straz’j’
A la famigl’ r’ Carm’nucc hat’  uaj’ jer’ pront’ a  ddà.
E quann a lu s’gnurin’  la vit’ hanna att’ntat’
Jer’ quas’ na cos’ normal’
Ca a lu pov’r attan’ r’ carm’nucc  innocent
Aviv’na ‘nculpà.
Già la mamm puv’redd  semp ndò llitt jer’ curquat’
E a i figl’ ass’stenz n’nputiv’ fa
P’gliat’ ra lu scunfurt’ ch la famigl’ tutta sfaciat’
Carm’nucc scunzulat’ ‘ndò l’eserc’t’ s’hav’ arruolat’.
Ma quann  jè tropp e tropp e la sor’ hann tuccat’
Carm’nucc jè scoppiat’ e ra l’eserc’t’’  s’ n’hav’ scappat’
D’sertor’ e br’hant’ r’ onor’ ‘ndo na bott jè arr’v’ntat’.
Ma la stor’j’ r’ Carm’nucc avìjà ess ancora scritt
P’cchè tanta fatt jer’n ancor p’nn’lann
A un’ a un’ chian’ chian’ r’hav’ affruntat’
E v’nd’cator’ r’ i pov’r  lu pop’l l’hhav’acclamat’.
E tutt gliat’ r’b’llant’ e br’hant’
G’n’ral’ l’hann  chiamat’.
Po la stor’j’ ha p’gliat’ na brutta chiech
Ca n’sciun’ ancora osc’ s’  la spiegh la rott
E Carm’nucc  e tutt lu sud a la fin’ jè sciut’ p’ ssott.
Tra affarist’ e nurdist’ l’Italia unit’ hann arravugliat
Carm’nucc jè stat’ arr’stat’
E a lu sudd l’hann spugliat’.
Tant’  ca ancora osc’ a d’stanz  r’ tant’ann
S’ frech’n  tutt  cos’ e stu pop’l jè ancor’ mis’ ‘ncroc’
Ca p’ r’solv’ la s’tuazion’
Manch avast’n  cint’ crocch
Ma c’ vuliv’n  almenn  nu m’lion’
P’cchè la stor’j’ r’ lu mer’dion’
Je’ nu grand’ ‘ndruv’lon’
Ca ancora osc’ la stor’j’ r’ Carm’nucc Crocch
Ra i grand’ ideal’ uman’
M’ fac’ rir’ e nu poch chiang
ca  la r’volt’ r’ i cafun’ affamat’ e murt’ r’ fam
Contr’ i signur’ patrun’ r’ tirr e cr’stian’
S’arr’dduc’ a n’episod’j’ stran’
R’ nu cunigl’  mmocch a nu can’!                                  

Commenti

Post popolari in questo blog

📰 Un anno di successi in attività progettuali, partecipazione ad eventi e concorsi

Come ogni anno in questa porzione di anno scolastico, l’IC Ex Circolo Didattico di Rionero diretto dalla prof.ssa Tania Lacriola, 

📰 Quando i genitori vanno in scena per imparare ad ascoltare i figli: il successo del teatro che unisce scuola e famiglia.

Lo scorso 23 maggio, nell’auditorium del Centro Sociale “Pasquale Sacco” di Rionero vi è stata la rappresentazione teatrale delle classi seconde della Scuola Primaria dell’I.C. “Ex Circolo Didattico” di Rionero in V.re.

📰 Rionero celebra Marilyn Monroe: un viaggio oltre il mito nel centenario della nascita

Un appuntamento imperdibile sospeso tra grande cinema, analisi storica e arte.  Domani,  mercoledì 27 maggio 2026, alle ore 17:30 , la suggestiva cornice della  Sala "Nino Calice" presso il Palazzo Giustino Fortunato  ospiterà l'evento  "Epilogo dell’Anno Accademico: Incontro con il cinema nel centenario della nascita di Marilyn Monroe" . L'iniziativa, che gode del patrocinio e della collaborazione del Comune di Rionero in Vulture, dell'UCIIM, dell'UNILABOR "Enzo Cervellino", del Cineclub Vittorio De Sica e del Cinit (Cineforum Italiano), si propone di esplorare una figura tanto iconica quanto complessa. Sotto il claim  "Una nuova Marilyn oltre il mito iconico della bionda dall’irresistibile bellezza" , la serata promette di restituire al pubblico lo spessore umano e artistico di un'attrice che ha segnato la storia della cultura pop mondiale. I protagonisti dell'incontro Il convegno vedrà l'apertura affidata ai saluti ...