Passa ai contenuti principali

Basilucania di Ernesto Grieco: La ballata di Carmine Crocco


Carm’nucc R’natill Crocch
Jer’ n’amor’ r’ uagl’ncidd
Jer’ lu cor’ r’ la mamma soj’
L’um’nicch’j’ r’ la cas’
S’rv’ziev’l e fat’hator’
P’cchè l’attan’ sciv’ semp’ for’
A pasc’ pecur’ ndò lu patròn’
P’ putè la famiglia sfamà.
La famigl’ r’ Carm’nucc
D’gn’tos’ e puv’redd
Sciv’ nn’ant’ cumm putiv’
Senza fastir’j’ a n’sciun’ purtà.

Tann jer’ nu man’com’j’
P’ t’rà la vita nn’ant’
Quas’ tutt s’ la puzzav’n r’ la fam’
Ca pur’  i  can’ s’ raciv’n  arr’man’.
P’cchè i patrun’ s’gnur’ senza cor’
Bast’ ca strafucav’n  lor’
E gliaut’j’ putiv’n  pur’ murì.
Ma nu jurn’ mmalditt
La sort’ s’ggrazziat’
A la famigl’ r’ Carm’nucc
‘ngh’jin’ l’hav’ c’ntrat’.
La mamm puv’redd
R’ cr’jam’ soj’ s’ cr’sciv’
E ‘nzim’ a lor’
Pur lu purch, haddin’ e cunigl’.
Ma na brutta ser’ r’ magg
Passav’ nu s’gnurin’ nn’ant’ a lor’
E ucch’j’ e nn’ant’ucch’j’
Nu cunigl’ lu can’ hav’ azzannat’
Ma lu frat’ r’ Carm’nucc’
A v’rè quera scen’
e a i vucch’j’ r’ la mamm
ch’ nu baston’ lu can’ l’hav’ st’nn’cchiat’.
Lu s’gnurin’ ‘nd’sp’ttut’
Ch lu frustin’mman’
A lu frat’ r’ Carm’nucc a sangh l’hav’ frustat’.
E la mamma puv’redd a vrè tanta catt’ver’j’
Nn’nant’ a lu s’gnurin’ s’hav’ prustat’
R’havè cumpasion’ ca jer’ sol’ na cr’jam’
e p’ tutta r’spost’
A cav’c ndò la panz’ jè stat’ p’gliat’.
Lu s’gnurin’ ‘nfam’ n’nn’hav’ avut’ pietà
Pur’ v’renn ca jer’ prena gross
Ha cunt’ nuat’ a cav’c’jà.
 Ndò tutt  la baldor’j’ fra lagn’ e chiant’
Carm’nucc’ p’cc’ninn poch e nnint’ putiv’ fa
A  vrè  la mamm semp ndò nu litt
Ca n’nz’ putiv’ auzà 
 Sol’Chiang’ pur’ jidd e rabb’j’ ‘ncurpurà.
E ‘ndò la cap’ r’ Carm’nucc
Nu p’nzir’ s’ faciv’  ‘nz’stent
Ca ppen’ faciv’ gruss s’havìjà v’nd’ca.
Ma lu r’stin’ r’ Carm’nucc’ ormaj’ jer’ s’gnat
E jurn’ p’ jurn’ l’od’j’ s’ furgiav’
E ra uagl’ncidd intelligent’  e attiv’
Cumm  ng’ riciv’n na cos’
Jidd  già la capiv’
E ucch’j’ e  nn’ant’ucchj’ sapiv’ legg e scriv’.
Ma la cattiva sort’  mangh jer’ ancora saz’j’
E rop’ tanta straz’j’
A la famigl’ r’ Carm’nucc hat’  uaj’ jer’ pront’ a  ddà.
E quann a lu s’gnurin’  la vit’ hanna att’ntat’
Jer’ quas’ na cos’ normal’
Ca a lu pov’r attan’ r’ carm’nucc  innocent
Aviv’na ‘nculpà.
Già la mamm puv’redd  semp ndò llitt jer’ curquat’
E a i figl’ ass’stenz n’nputiv’ fa
P’gliat’ ra lu scunfurt’ ch la famigl’ tutta sfaciat’
Carm’nucc scunzulat’ ‘ndò l’eserc’t’ s’hav’ arruolat’.
Ma quann  jè tropp e tropp e la sor’ hann tuccat’
Carm’nucc jè scoppiat’ e ra l’eserc’t’’  s’ n’hav’ scappat’
D’sertor’ e br’hant’ r’ onor’ ‘ndo na bott jè arr’v’ntat’.
Ma la stor’j’ r’ Carm’nucc avìjà ess ancora scritt
P’cchè tanta fatt jer’n ancor p’nn’lann
A un’ a un’ chian’ chian’ r’hav’ affruntat’
E v’nd’cator’ r’ i pov’r  lu pop’l l’hhav’acclamat’.
E tutt gliat’ r’b’llant’ e br’hant’
G’n’ral’ l’hann  chiamat’.
Po la stor’j’ ha p’gliat’ na brutta chiech
Ca n’sciun’ ancora osc’ s’  la spiegh la rott
E Carm’nucc  e tutt lu sud a la fin’ jè sciut’ p’ ssott.
Tra affarist’ e nurdist’ l’Italia unit’ hann arravugliat
Carm’nucc jè stat’ arr’stat’
E a lu sudd l’hann spugliat’.
Tant’  ca ancora osc’ a d’stanz  r’ tant’ann
S’ frech’n  tutt  cos’ e stu pop’l jè ancor’ mis’ ‘ncroc’
Ca p’ r’solv’ la s’tuazion’
Manch avast’n  cint’ crocch
Ma c’ vuliv’n  almenn  nu m’lion’
P’cchè la stor’j’ r’ lu mer’dion’
Je’ nu grand’ ‘ndruv’lon’
Ca ancora osc’ la stor’j’ r’ Carm’nucc Crocch
Ra i grand’ ideal’ uman’
M’ fac’ rir’ e nu poch chiang
ca  la r’volt’ r’ i cafun’ affamat’ e murt’ r’ fam
Contr’ i signur’ patrun’ r’ tirr e cr’stian’
S’arr’dduc’ a n’episod’j’ stran’
R’ nu cunigl’  mmocch a nu can’!                                  

Commenti

Post popolari in questo blog

📰 La notizia della scomparsa dello stilista Gianvito Antonio di Mola, ha colpito profondamente la comunità locale.

La notizia della scomparsa dello stilista Gianvito Antonio di Mola, figura stimata e molto conosciuta a Barile e in tutta la Basilicata per il suo talento nell'alta moda sposa, ha colpito profondamente la comunità locale.

📺 TG7 Basilicata News. Folle inseguimento a Senise. Prefetto controlli straordinari. IRCCS CROB

  TG7 Basilicata 8 Gennaio 2026. 

​📺 TG7 Basilicata News. Paura a Rapolla: assalto da film al bancomat. Abuso contro la Madre, Via Appia

  TG7 Basilicata 12 Gennaio 2026.