Passa ai contenuti principali

Basilucania di Ernesto Grieco: La ballata di Carmine Crocco


Carm’nucc R’natill Crocch
Jer’ n’amor’ r’ uagl’ncidd
Jer’ lu cor’ r’ la mamma soj’
L’um’nicch’j’ r’ la cas’
S’rv’ziev’l e fat’hator’
P’cchè l’attan’ sciv’ semp’ for’
A pasc’ pecur’ ndò lu patròn’
P’ putè la famiglia sfamà.
La famigl’ r’ Carm’nucc
D’gn’tos’ e puv’redd
Sciv’ nn’ant’ cumm putiv’
Senza fastir’j’ a n’sciun’ purtà.

Tann jer’ nu man’com’j’
P’ t’rà la vita nn’ant’
Quas’ tutt s’ la puzzav’n r’ la fam’
Ca pur’  i  can’ s’ raciv’n  arr’man’.
P’cchè i patrun’ s’gnur’ senza cor’
Bast’ ca strafucav’n  lor’
E gliaut’j’ putiv’n  pur’ murì.
Ma nu jurn’ mmalditt
La sort’ s’ggrazziat’
A la famigl’ r’ Carm’nucc
‘ngh’jin’ l’hav’ c’ntrat’.
La mamm puv’redd
R’ cr’jam’ soj’ s’ cr’sciv’
E ‘nzim’ a lor’
Pur lu purch, haddin’ e cunigl’.
Ma na brutta ser’ r’ magg
Passav’ nu s’gnurin’ nn’ant’ a lor’
E ucch’j’ e nn’ant’ucch’j’
Nu cunigl’ lu can’ hav’ azzannat’
Ma lu frat’ r’ Carm’nucc’
A v’rè quera scen’
e a i vucch’j’ r’ la mamm
ch’ nu baston’ lu can’ l’hav’ st’nn’cchiat’.
Lu s’gnurin’ ‘nd’sp’ttut’
Ch lu frustin’mman’
A lu frat’ r’ Carm’nucc a sangh l’hav’ frustat’.
E la mamma puv’redd a vrè tanta catt’ver’j’
Nn’nant’ a lu s’gnurin’ s’hav’ prustat’
R’havè cumpasion’ ca jer’ sol’ na cr’jam’
e p’ tutta r’spost’
A cav’c ndò la panz’ jè stat’ p’gliat’.
Lu s’gnurin’ ‘nfam’ n’nn’hav’ avut’ pietà
Pur’ v’renn ca jer’ prena gross
Ha cunt’ nuat’ a cav’c’jà.
 Ndò tutt  la baldor’j’ fra lagn’ e chiant’
Carm’nucc’ p’cc’ninn poch e nnint’ putiv’ fa
A  vrè  la mamm semp ndò nu litt
Ca n’nz’ putiv’ auzà 
 Sol’Chiang’ pur’ jidd e rabb’j’ ‘ncurpurà.
E ‘ndò la cap’ r’ Carm’nucc
Nu p’nzir’ s’ faciv’  ‘nz’stent
Ca ppen’ faciv’ gruss s’havìjà v’nd’ca.
Ma lu r’stin’ r’ Carm’nucc’ ormaj’ jer’ s’gnat
E jurn’ p’ jurn’ l’od’j’ s’ furgiav’
E ra uagl’ncidd intelligent’  e attiv’
Cumm  ng’ riciv’n na cos’
Jidd  già la capiv’
E ucch’j’ e  nn’ant’ucchj’ sapiv’ legg e scriv’.
Ma la cattiva sort’  mangh jer’ ancora saz’j’
E rop’ tanta straz’j’
A la famigl’ r’ Carm’nucc hat’  uaj’ jer’ pront’ a  ddà.
E quann a lu s’gnurin’  la vit’ hanna att’ntat’
Jer’ quas’ na cos’ normal’
Ca a lu pov’r attan’ r’ carm’nucc  innocent
Aviv’na ‘nculpà.
Già la mamm puv’redd  semp ndò llitt jer’ curquat’
E a i figl’ ass’stenz n’nputiv’ fa
P’gliat’ ra lu scunfurt’ ch la famigl’ tutta sfaciat’
Carm’nucc scunzulat’ ‘ndò l’eserc’t’ s’hav’ arruolat’.
Ma quann  jè tropp e tropp e la sor’ hann tuccat’
Carm’nucc jè scoppiat’ e ra l’eserc’t’’  s’ n’hav’ scappat’
D’sertor’ e br’hant’ r’ onor’ ‘ndo na bott jè arr’v’ntat’.
Ma la stor’j’ r’ Carm’nucc avìjà ess ancora scritt
P’cchè tanta fatt jer’n ancor p’nn’lann
A un’ a un’ chian’ chian’ r’hav’ affruntat’
E v’nd’cator’ r’ i pov’r  lu pop’l l’hhav’acclamat’.
E tutt gliat’ r’b’llant’ e br’hant’
G’n’ral’ l’hann  chiamat’.
Po la stor’j’ ha p’gliat’ na brutta chiech
Ca n’sciun’ ancora osc’ s’  la spiegh la rott
E Carm’nucc  e tutt lu sud a la fin’ jè sciut’ p’ ssott.
Tra affarist’ e nurdist’ l’Italia unit’ hann arravugliat
Carm’nucc jè stat’ arr’stat’
E a lu sudd l’hann spugliat’.
Tant’  ca ancora osc’ a d’stanz  r’ tant’ann
S’ frech’n  tutt  cos’ e stu pop’l jè ancor’ mis’ ‘ncroc’
Ca p’ r’solv’ la s’tuazion’
Manch avast’n  cint’ crocch
Ma c’ vuliv’n  almenn  nu m’lion’
P’cchè la stor’j’ r’ lu mer’dion’
Je’ nu grand’ ‘ndruv’lon’
Ca ancora osc’ la stor’j’ r’ Carm’nucc Crocch
Ra i grand’ ideal’ uman’
M’ fac’ rir’ e nu poch chiang
ca  la r’volt’ r’ i cafun’ affamat’ e murt’ r’ fam
Contr’ i signur’ patrun’ r’ tirr e cr’stian’
S’arr’dduc’ a n’episod’j’ stran’
R’ nu cunigl’  mmocch a nu can’!                                  

Commenti

Post popolari in questo blog

📺 TG7 Basilicata News 🚑 Drammatico incidente sulla Rionero-Atella

🚑 Drammatico incidente sulla Rionero-Atella Terribile scontro frontale sulla Strada Statale 93 nella mattinata di oggi. Il bilancio è drammatico: un uomo di 78 anni perde la vita nell'impatto violento tra due vetture. Inutili i tempestivi soccorsi del 118 e l'arrivo dell'eliambulanza. Traffico in tilt e deviazioni nella zona del Vulture. Tutti i dettagli nel nostro servizio.

📺 TG7 Basilicata News 🕯️Una ragazza di 22 anni di Rionero in Vulture è deceduta

Cronaca Basilicata Melfi, tragedia in ospedale: muore una ragazza di 22 anni di Rionero subito dopo il parto TG7 Basilicata — 22 Giugno 2026 Ultim'ora: Addio a una giovane mamma di 22 anni a Melfi. Il neonato sta bene. La Regione dispone un'indagine interna immediata. RIONERO IN VULTURE / MELFI – Una drammatica notizia scuote la comunità lucana. Una giovane ragazza di 22 anni, originaria di Rionero in Vulture, è deceduta nella tarda mattinata di oggi all'ospedale "San Giovanni di Dio" di Melfi, subito dopo aver dato alla luce il suo secondo figlio. Il neonato fortunatamente sta bene e non è in pericolo di vita. Secondo le prime ricostruzioni del tragico evento, il parto era inizialmente andato a buon fine grazie all'assistenza fornita da un'équipe medica multidisciplinare. Poco dopo la nascita, tuttavia, le condizioni della giovane mamma — già madre di una bambina di sol...

📰 La Pro-Loco di Campomaggiore si prepara a suonare: arriva la V edizione del Festival dell'Organetto!

Il fascino della musica popolare, il ritmo travolgente delle tradizioni e l'energia di una comunità in festa:  Campomaggiore  è pronta a trasformarsi nella capitale della musica folk.  Sabato 11 luglio 2026 , il suggestivo borgo lucano ospiterà la  V edizione del "Festival dell'Organetto" , un appuntamento ormai imperdibile per appassionati, musicisti e curiosi.